चालू घडामोडी: 1–15 जून 2026
कालावधी: 1 जून 2026 ते 15 जून 2026 · संपूर्ण संकलन
1 ते 15 जून 2026 या कालावधीतील प्रमुख राष्ट्रीय, आंतरराष्ट्रीय, प्रादेशिक, राज्यव्यवस्था, क्रीडा, विज्ञान-तंत्रज्ञान, अर्थव्यवस्था, पुरस्कार व इतर घडामोडींचे विषयनिहाय संकलन. प्रत्येक नोंदीसोबत 📌 परीक्षेसाठी उपयुक्त महत्त्वाचे मुद्दे जोडले आहेत.
अनुक्रमणिका
आंतरराष्ट्रीय घडामोडी
जागतिक पर्यावरण दिन 2026 – यजमान देश: बाकू, अझरबैजान
[5 जून] जागतिक पर्यावरण दिनाचा जागतिक मुख्य कार्यक्रम 5 जून 2026 रोजी बाकू (अझरबैजान) येथे “Inspired by Nature. For Climate. For Our Future.” या संकल्पनेखाली #NowForClimate या मोहिमेसह झाला. 2026 चा भर हवामान कृतीला गती देण्यावर होता.
52 वी जी-7 शिखर परिषद – यजमान शहर: एव्हियाँ-ले-बाँ (Évian-les-Bains), फ्रान्स
[15–17 जून] फ्रान्सने 15 ते 17 जून 2026 दरम्यान एव्हियाँ-ले-बाँ येथे 52 व्या जी-7 शिखर परिषदेचे आयोजन केले. भारताचे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी हे निमंत्रित ‘भागीदार-देशाचे नेते’ म्हणून या परिषदेत सहभागी झाले. त्यांनी “Forging New Partnerships and Rebuilding International Solidarity” या महत्त्वाच्या सत्रात भाग घेतला. या परिषदेत युक्रेन संघर्ष, पश्चिम आशियातील स्थिती, महत्त्वाची खनिजे (Critical Minerals) आणि जागतिक आर्थिक असमतोल या मुद्द्यांवर संयुक्त निवेदने जारी करण्यात आली.
- जी-7 सदस्य: अमेरिका, ब्रिटन, फ्रान्स, जर्मनी, इटली, जपान, कॅनडा + युरोपियन संघ (EU).
- निमंत्रित देश: भारतासह ब्राझील, इजिप्त, केनिया आणि दक्षिण कोरिया यांना विशेष निमंत्रण.
- वैशिष्ट्य: 2003 मध्ये जी-8 परिषदेचे आयोजन केल्यानंतर, दोनदा जी-7/जी-8 चे यजमानपद भूषवणारे एव्हियाँ हे पहिलेच फ्रेंच शहर ठरले आहे.
- पुढील अध्यक्षपद: 2027 चे 53 वे जी-7 अध्यक्षपद अमेरिकेकडे असेल.
अमेरिका-इराण सामंजस्य करार (Islamabad MoU) – 2026 इराण संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर
[14 जून] 2026 च्या इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर (विशेषतः 7-8 जूनच्या सुमारास झालेले तीव्र इस्रायल-इराण हल्ले आणि होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील व्यत्यय), मध्यस्थांनी 14 जून 2026 रोजी, 60 दिवसांत संघर्ष संपवण्याच्या उद्देशाने ‘अमेरिका-इराण सामंजस्य करार’ (Islamabad Memorandum) जाहीर केला.
या करारानुसार, अमेरिकेकडून निर्बंध शिथिलता (Sanctions relief) आणि विकास निधीच्या बदल्यात इराण अण्वस्त्रांचा त्याग करेल आणि IAEA च्या देखरेखीखाली आपल्या समृद्ध युरेनियमचे (Enriched Uranium) प्रमाण कमी करेल. या करारावर 17 जून 2026 रोजी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष आणि इराणचे राष्ट्राध्यक्ष यांनी दूरस्थपणे (Remotely) स्वाक्षरी केली.
- होर्मुझची सामुद्रधुनी (Strait of Hormuz): इराण व ओमानदरम्यानचा जागतिक तेल वाहतुकीचा अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग.
- IAEA: आंतरराष्ट्रीय अणुऊर्जा संस्था (मुख्यालय: व्हिएन्ना, ऑस्ट्रिया).
- JCPOA (Joint Comprehensive Plan of Action): 2015 मध्ये झालेला पूर्वीचा इराण अणुकरार.
बॉन हवामान परिषद 2026 (SB64) – यजमान शहर: बॉन, जर्मनी
[8-18 जून] संयुक्त राष्ट्रांच्या वर्षमध्य हवामान वाटाघाटी म्हणजेच UNFCCC च्या सहायक मंडळांचे 64 वे सत्र (SB64) 8 ते 18 जून 2026 दरम्यान बॉन (जर्मनी) येथे पार पडले. या परिषदेत आगामी COP31 (अंताल्या, तुर्की) शिखर परिषदेची तांत्रिक तयारी करण्यात आली. या वाटाघाटींमध्ये 2035 पर्यंत अनुदानाधारित अनुकूलन निधी (Grant-based Adaptation Finance) तिप्पट करून तो दरवर्षी 120 अब्ज डॉलरपर्यंत वाढवण्यावर आणि त्याच्या अंमलबजावणीवर विशेष भर देण्यात आला.
- UNFCCC: हवामान बदलावरील संयुक्त राष्ट्र आराखडा करार. याचे कायमस्वरूपी सचिवालय बॉन (जर्मनी) येथे आहे.
- बॉन वाटाघाटी: दरवर्षी नोव्हेंबर/डिसेंबरमध्ये होणाऱ्या मुख्य COP शिखर परिषदेची तांत्रिक व कायदेशीर तयारी म्हणून या जून महिन्यातील वाटाघाटी ओळखल्या जातात.
राष्ट्रीय घडामोडी व राज्यव्यवस्था
सर्वोच्च न्यायालय (न्यायाधीश संख्या) सुधारणा अध्यादेश, 2026
[16 मे 2026] या अध्यादेशाद्वारे सर्वोच्च न्यायालयात चार नवीन न्यायाधीश नियुक्त करण्याचा मार्ग मोकळा झाला व मंजूर न्यायाधीश संख्या वाढवली गेली. सध्याची वाढीव संख्या 38 (37 + 1 सरन्यायाधीश) झाली आहे. संसदेच्या अधिवेशनाची वाट न पाहता अध्यादेशाचा (Ordinance) मार्ग वापरल्याने यावरून न्यायिक स्वातंत्र्य आणि घटनात्मक औचित्य यावर मोठी चर्चा झाली.
- कलम 124(1): सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांची संख्या वाढवण्याचा अधिकार केवळ संसदेला कायद्याद्वारे आहे.
- कलम 123: राष्ट्रपतींचा अध्यादेश काढण्याचा अधिकार. (अध्यादेशाची कमाल मुदत 6 महिने व 6 आठवडे; अधिवेशन सुरू झाल्यानंतर 6 आठवड्यांच्या आत दोन्ही सभागृहांनी मंजुरी देणे आवश्यक, अन्यथा तो रद्द होतो).
- मागील वाढ: यापूर्वी न्यायाधीश संख्या 2009 मध्ये 31 आणि 2019 मध्ये 34 पर्यंत वाढवली होती.
आरबीआयने रेपो दर 5.25% वर कायम ठेवला
[5 जून] आरबीआयच्या 6 सदस्यीय पतधोरण समितीने (MPC) रेपो दर 5.25% वर एकमताने कायम ठेवला आणि सलग तिसऱ्या बैठकीत आपली ‘तटस्थ’ (Neutral) भूमिका कायम राखली. जागतिक अनिश्चितता आणि CPI महागाईतील वाढीचा कल ही या निर्णयामागील प्रमुख कारणे देण्यात आली. आरबीआयचे गव्हर्नर संजय मल्होत्रा यांनी 5 जून 2026 रोजी हा निर्णय जाहीर केला.
- रेपो दर (Repo Rate): आरबीआय व्यापारी बँकांना अल्पमुदतीचा निधी ज्या दराने देते तो दर.
- MPC (Monetary Policy Committee): यात एकूण 6 सदस्य असतात (3 आरबीआयचे + 3 सरकारनियुक्त).
- मागील कपात: फेब्रुवारी 2025 पासून आरबीआयने एकूण 125 बेसिस पॉईंट्स (1.25%) कपात केली होती.
- CPI मधील वाटा: ग्राहक किंमत निर्देशांकात (CPI) ‘अन्न व पेये’ यांचा वाटा सुमारे 45.9% आहे.
नीती आयोगाचा सेमीकंडक्टर आराखडा (2035 पर्यंत)
[29 मे 2026] नीती आयोगाच्या ‘फ्रंटियर टेक हब’ने (Frontier Tech Hub) ‘Future of India’s Semiconductor Industry’ हा 10 वर्षांचा आराखडा प्रसिद्ध केला. यात 2035 पर्यंत भारतात 120 ते 150 अब्ज डॉलरची सेमीकंडक्टर मूल्यसाखळी निर्माण करण्याचे आणि जागतिक बाजारात 10 ते 13% वाटा ‘More-than-Moore’ धोरणाद्वारे मिळवण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
रणनीती (More-than-Moore Strategy): खूप लहान (उदा. sub-7 nm) चिप्सच्या शर्यतीत धावण्याऐवजी, भारत मॅच्युअर नोड मॅन्युफॅक्चरिंग (28-65 nm), ॲडव्हान्स्ड पॅकेजिंग (OSAT) आणि वाइड-बँडगॅप मटेरियलवर (उदा. सिलिकॉन कार्बाइड - SiC व गॅलियम नायट्राइड - GaN) विशेष भर देईल.
- हा आराखडा ‘इंडिया सेमीकंडक्टर मिशन’ (ISM 2.0) च्या उद्दिष्टांवर आधारित आहे.
- आर्थिक वर्ष 2017 ते 2025 दरम्यान भारताची चिप आयात सुमारे 150 अब्ज डॉलर इतकी होती.
- स्थिर सामान्य ज्ञान: नीती आयोगाचे अध्यक्ष देशाचे पंतप्रधान असतात व उपाध्यक्ष दैनंदिन कामकाज पाहतात.
बेवारस आर्थिक मालमत्तांसाठी कॉमन लँडिंग पोर्टल
[29 मे 2026] वित्तीय सेवा विभागाने (DFS - अर्थ मंत्रालय) नागरिकांना त्यांच्या बेवारस आर्थिक मालमत्ता (Unclaimed Financial Assets) एकाच ठिकाणी शोधता याव्यात यासाठी एक ‘कॉमन लँडिंग पोर्टल’ सुरू केले आहे. यामध्ये बँक ठेवी, विमा दावे, समभाग व लाभांश आणि म्युच्युअल फंड गुंतवणूक यांचा समावेश आहे.
- सहकार्य: हे पोर्टल PSB अलायन्सच्या (PSB Alliance) सहकार्याने विकसित करण्यात आले आहे.
- मोहीम: ही पहल “आपकी पूँजी, आपका अधिकार” (Your Money, Your Right) या मोहिमेचा भाग असून ‘विकसित भारत 2047’ च्या आर्थिक समावेशन उद्दिष्टाला पूरक आहे.
- संकेतस्थळ: www.unclaimedassetsportal.in
- बँक ठेवी (Bank Deposits): हे पोर्टल तुम्हाला थेट भारतीय रिझर्व्ह बँकेच्या RBI UDGAM Portal वर घेऊन जाते, जिथे तुम्ही 30 हून अधिक बँकांमधील बेवारस रक्कम शोधू शकता.
- विमा (Insurance): विम्याचे दावे IRDAI च्या 'Bima Bharosa' पोर्टलवर शोधता येतात.
- शेअर्स आणि लाभांश (Shares & Dividends): हे 'IEPFA' (Investor Education and Protection Fund Authority) वेबसाइटवर शोधता येतात.
- म्युच्युअल फंड (Mutual Funds): हे 'SEBI MITRA' (Mutual Fund Investments Tracking & Retrieval Assistance) द्वारे शोधता येतात.
प्रादेशिक – महाराष्ट्र
महाराष्ट्र मंत्रिमंडळ: 33 वरून 45 विभाग, जीएसटी सुसूत्रीकरण, एमआयडीसी कर्जक्षमता
[9 जून] मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या अध्यक्षतेखाली महाराष्ट्र मंत्रिमंडळाने मंत्रालयातील प्रशासकीय विभाग 33 वरून 45 करण्याचा मोठा पुनर्रचना निर्णय घेतला (यात कोणतीही नवीन पदे निर्माण केली जाणार नाहीत). तसेच, महाराष्ट्र सार्वजनिक विद्यापीठ कायदा, 2016 मध्ये सुधारणा; महाराष्ट्र जीएसटी कायदा, 2017 हा केंद्रीय जीएसटी कायद्याशी सुसंगत करणे; आणि एमआयडीसीची (MIDC) कर्जक्षमता वाढवण्यासाठी एमआयडीसी कायदा, 1961 मध्ये सुधारणा करण्याच्या प्रस्तावांनाही मंजुरी दिली.
- जीएसटी सुधारणा: राज्य जीएसटी कायद्यातील ही सुधारणा 56 व्या जीएसटी परिषदेच्या शिफारशींनुसार करण्यात आली आहे.
- विमानतळ कर्ज: प्रस्तावित पुरंदर (पुणे) विमानतळासाठी भूसंपादनाकरिता 6,000 कोटी रुपयांचे HUDCO कर्ज मंजूर करण्यात आले आहे.
- उद्देश: प्रशासकीय विभागांच्या या पुनर्रचनेचा मुख्य उद्देश ‘Ease of Doing Business’ व ‘Ease of Living’ साध्य करणे हा आहे.
क्रीडा
फ्रेंच ओपन 2026: झ्वेरेवचे पहिले ग्रँड स्लॅम
[7 जून] अलेक्झांडर झ्वेरेव (जर्मनी) याने 2026 फ्रेंच ओपन (रोलाँ गॅरोस, पॅरिस) पुरुष एकेरीचे विजेतेपद फ्लाव्हियो कोबोली (इटली) याला 5 सेटमध्ये हरवून पटकावले – हे त्याचे कारकिर्दीतील पहिलेच ग्रँड स्लॅम आहे. 6 जूनच्या महिला एकेरीच्या अंतिम सामन्यात मिरा आंद्रिवा (रशिया) हिने माया ह्वालिन्स्का (पोलंड) हिला सरळ सेटमध्ये हरवून आपले पहिले ग्रँड स्लॅम विजेतेपद जिंकले.
- कोर्ट: फ्रेंच ओपन ही स्पर्धा क्ले कोर्टवर (Clay Court) खेळली जाते.
- ऐतिहासिक नोंद: 1937 नंतर (हेन्नर हेन्केल नंतर) फ्रेंच ओपन जिंकणारा झ्वेरेव हा पहिला जर्मन पुरुष ठरला आहे.
- कालावधी: ही स्पर्धा 24 मे ते 7 जून 2026 दरम्यान पार पडली.
आयपीएल 2026: रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरूचे जेतेपद कायम
[31 मे] 31 मे 2026 रोजी नरेंद्र मोदी स्टेडियम, अहमदाबाद येथे झालेल्या अंतिम सामन्यात रॉयल चॅलेंजर्स बेंगळुरू (RCB) ने गुजरात टायटन्सला 5 गडी राखून हरवून सलग दुसरे आयपीएल जेतेपद मिळवले. विराट कोहली (75 नाबाद) या अंतिम सामन्याचा ‘सामनावीर’ (Player of the Match) ठरला.
- विक्रम: जेतेपद राखणारा (सलग दोनदा जिंकणारा) RCB हा CSK आणि MI नंतर आयपीएलच्या इतिहासातील केवळ तिसराच संघ ठरला आहे.
- ऑरेंज कॅप व MVP: राजस्थान रॉयल्सच्या वैभव सूर्यवंशीला सर्वाधिक धावांसाठी ऑरेंज कॅप (776 धावा) आणि MVP पुरस्कार मिळाला.
- पर्पल कॅप: कगिसो रबाडाला सर्वाधिक बळींसाठी पर्पल कॅप (29 बळी) मिळाली.
विज्ञान, तंत्रज्ञान व अभियांत्रिकी
भारताची अंतराळ रचना व TRISHNA मोहीम
[जून] भारताची सध्याची अंतराळ अर्थव्यवस्था सुमारे 8 अब्ज डॉलर (जागतिक अर्थव्यवस्थेच्या 2 ते 3%) आहे. येत्या दशकात ती 40 ते 45 अब्ज डॉलरपर्यंत वाढवणे आणि जागतिक बाजारात 8% वाटा मिळवणे हे भारताचे उद्दिष्ट आहे.
2026 मधील एक प्रमुख प्रकल्प म्हणजे TRISHNA (Thermal InfraRed Imaging Satellite for High-resolution Natural Resource Assessment) मोहीम. हा ISRO आणि CNES (फ्रान्स) यांचा संयुक्त उपग्रह प्रकल्प असून, तो पिकांचा जलताण (Water stress) व शहरी उष्णता बेटे (Urban heat islands) यांचे निरीक्षण करेल.
- IN-SPACe: ही अंतराळ विभागांतर्गत कार्यरत स्वायत्त नोडल एजन्सी आहे, जी खाजगी क्षेत्राला अंतराळ मोहीम व उपग्रह प्रक्षेपणासाठी परवाने देते.
- NSIL: ही ISRO ची व्यावसायिक शाखा (Commercial arm) आहे, जी तंत्रज्ञानाचे व्यापारीकरण व व्यावसायिक प्रक्षेपण सेवा पुरवते.
- परदेशी उपग्रह: 2014 ते मार्च 2026 दरम्यान भारताने 34 देशांचे 399 परदेशी उपग्रह यशस्वीरित्या प्रक्षेपित केले आहेत.
- NGLV: हे नियोजित ‘नवीन पिढीचे प्रक्षेपण वाहन’ (Next Generation Launch Vehicle) आहे, ज्याची LEO पर्यंतची वहनक्षमता सुमारे 30 टन असेल.
दिल्ली विमानतळावर ‘SkyCast’ हवामान प्रणाली
[1 जून] भारतातील पहिली एकात्मिक विमानचालन हवामान माहिती आणि तात्काळ अंदाज (Nowcasting) देणारी अत्याधुनिक प्रणाली ‘SkyCast’ इंदिरा गांधी आंतरराष्ट्रीय विमानतळ (IGI), नवी दिल्ली येथे सुरू झाली.
‘मिशन मौसम’ (Mission Mausam) अंतर्गत विकसित करण्यात आलेल्या या प्रणालीद्वारे 3 तास आधी हवामानाचे अचूक इशारे मिळतात, ज्यामुळे धुक्यामुळे व खराब हवामानामुळे विमान उड्डाणांमध्ये होणारे व्यत्यय कमी होण्यास मदत होते. अशी अत्याधुनिक प्रणाली विमानतळावर असणारा भारत हा जगातील 19 वा देश ठरला आहे.
- अंमलबजावणी: या प्रणालीला पृथ्वी विज्ञान मंत्रालय (MoES) आणि भारतीय हवामान विभाग (IMD) यांचा भक्कम पाठिंबा आहे.
- IITM पुणे: इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ ट्रॉपिकल मेटिओरोलॉजी (IITM), पुणे ही MoES अंतर्गत कार्य करणारी महत्त्वाची संशोधन संस्था आहे.
अर्थव्यवस्था, वित्त व बँकिंग
बजाज फिनसर्व–आयआयटी मुंबई यांचे ‘Finserv Intelligence’
[28 मे 2026] बजाज फिनसर्वने आयआयटी मुंबईसोबत (IIT Bombay) AI व डीप-टेक संशोधनासाठी ‘Finserv Intelligence’ हा नवा उपक्रम सुरू केला आहे. या अंतर्गत आगामी 5 वर्षांत 1,500 ते 2,000 कोटी रुपयांची मोठी गुंतवणूक करण्याचे बजाजने ठरवले आहे.
या उपक्रमांतर्गत स्थापन करण्यात येणारे संयुक्त संशोधन केंद्र प्रामुख्याने AI (कृत्रिम बुद्धिमत्ता), सायबरसुरक्षा, क्वांटम तंत्रज्ञान व डिजिटल आर्थिक समावेशन (Fintech) या विषयांवर काम करेल.
- महत्त्व: AI संशोधनामध्ये खाजगी उद्योग व शैक्षणिक संस्था (Industry-Academia) यांच्या सहकार्याचे हे मोठे उदाहरण आहे.
- राष्ट्रीय उद्दिष्टे: भारतातील खाजगी संशोधन निधीतील (R&D funding) तूट भरून काढण्यासाठी व ‘IndiaAI Mission’ च्या उद्दिष्टांना बळ देण्यासाठी हा प्रकल्प महत्त्वाचा मानला जात आहे.
सीएसआर (CSR) आता सामाजिक स्टॉक एक्सचेंजवरील ZCZP साधनांद्वारे
[1 जून] कॉर्पोरेट व्यवहार मंत्रालयाने (MCA) कंपनी कायदा, 2013 च्या अनुसूची VII (Schedule VII) चा विस्तार करून सामाजिक स्टॉक एक्सचेंजवर (SSE) सूचीबद्ध Zero Coupon Zero Principal (ZCZP) साधनांच्या वर्गणीद्वारे सीएसआर (CSR) खर्च करण्यास परवानगी दिली आहे. यासाठीची मर्यादा कंपनीच्या एकूण वार्षिक सीएसआर खर्चाच्या 10% पर्यंत निश्चित करण्यात आली आहे.
- नियमन: सीएसआर हे कंपनी कायदा, 2013 च्या कलम 135 नुसार नियंत्रित केले जाते.
- फायदा: ZCZP साधनांद्वारे नोंदणीकृत ना-नफा संस्था (NPO) SSE वर सार्वजनिक कल्याणकारी प्रकल्पांसाठी पारदर्शकपणे निधी उभारू शकतात.
- सवलत: या साधनांद्वारे निधी दिलेल्या प्रकल्पांचे ‘इम्पॅक्ट असेसमेंट’ करण्यापासून कंपन्यांना सूट देण्यात आली आहे.
पुरस्कार व सन्मान
तमिळनाडूचे शेतकरी वल्लुवन यांना FAO कडून ‘Soil Farmer Hero’ सन्मान
[29 मे / 1 जून 2026] पोल्लाची (तमिळनाडू) येथील 58 वर्षीय नारळ उत्पादक शेतकरी एस. वल्लुवन यांना त्यांच्या शाश्वत शेती पद्धतींद्वारे 11 हेक्टर शेतीचे बहुपीक (Multi-crop) आणि वृक्षाधारित उच्च-उत्पन्न शेतीत रूपांतर केल्याबद्दल संयुक्त राष्ट्र अन्न व कृषी संघटनेने (FAO) ‘Soil Farmer Hero’ म्हणून गौरवले आहे.
- शेती पद्धत: हा सन्मान पुनरुत्पादक (Regenerative) व बहुस्तरीय (Multi-tier) शेतीवर भर देतो. या पद्धतीमुळे जमिनीतील सेंद्रिय कार्बनचे (Soil Organic Carbon) प्रमाण 0.5% वरून 1.56% पर्यंत वाढले असून पाण्याचा वापरही कमी झाला आहे.
- स्थिर सामान्य ज्ञान: FAO ही संयुक्त राष्ट्रांची कृषी व अन्नासाठी काम करणारी विशेष संस्था आहे (मुख्यालय: रोम, इटली; स्थापना: 1945).
पुस्तके, स्मृतिदिन व निधन
‘ऑपरेशन सिंदूर’ स्मृतिग्रंथाचे प्रकाशन
[29 मे 2026] संरक्षणमंत्री राजनाथ सिंह यांनी 100 सशस्त्र दल जवानांच्या (लष्कर, नौदल व हवाई दल) प्रत्यक्ष अनुभवांचे संकलन असलेल्या ‘ऑपरेशन सिंदूर’ (Operation Sindoor) या स्मृतिग्रंथाचे प्रकाशन केले. 22 एप्रिल 2025 च्या पहलगाम दहशतवादी हल्ल्यानंतर, 7 मे 2025 रोजी भारताने ‘ऑपरेशन सिंदूर’ ही लष्करी मोहीम सुरू केली होती, ज्यातून भारताची बहु-क्षेत्रीय युद्धक्षमता (Multi-domain warfare) जगाला दिसून आली.
- संकलन: या ग्रंथाचे संकलन संरक्षण दल प्रमुख (CDS) जनरल अनिल चौहान यांच्या मार्गदर्शनाखाली करण्यात आले आहे.
- प्रकाशन सहाय्य: या ग्रंथाच्या प्रकाशनासाठी ‘युनायटेड सर्व्हिस इन्स्टिट्यूशन ऑफ इंडिया’ (USI) कडून सहाय्य पुरवण्यात आले आहे.
केरळचे माजी खासदार के. पी. धनपालन यांचे निधन
[30 मे 2026] ज्येष्ठ काँग्रेस नेते व माजी खासदार के. पी. धनपालन यांचे वयाच्या 76 व्या वर्षी निधन झाले. त्यांनी 15 व्या लोकसभेत (2009–2014) चलकुडी (Chalakudy) मतदारसंघाचे प्रतिनिधित्व केले होते. तसेच, त्यांनी केरळ प्रदेश काँग्रेस समितीत (KPCC) उपाध्यक्ष व जिल्हाध्यक्ष अशी अनेक वरिष्ठ पदे भूषवली होती.
- राजकीय सुरुवात: त्यांनी ‘केरळ स्टुडंट्स युनियन’ (KSU) मधून आपल्या विद्यार्थी राजकारणास सुरुवात केली होती.
- सहकार क्षेत्र: त्यांनी ‘मिल्मा’ (Milma) या केरळमधील प्रसिद्ध दुग्ध सहकारी संस्थेचे अध्यक्षपदही भूषवले होते.
महत्त्वाचे दिन (1–15 जून 2026)
- 1 जून: जागतिक दूध दिन (FAO) व जागतिक पालक दिन (UN)
- 2 जून: तेलंगणा स्थापना दिन – 2 जून 2014 रोजी तेलंगणा भारताचे 29 वे राज्य बनले.
- 3 जून: जागतिक सायकल दिन (UN) – शाश्वत, परवडणाऱ्या वाहतुकीचा प्रसार.
- 4 जून: आक्रमणाला बळी पडलेल्या निरपराध बालकांचा आंतरराष्ट्रीय दिन (UN).
- 5 जून: जागतिक पर्यावरण दिन – 2026 चा यजमान अझरबैजान (बाकू).
- 7 जून: जागतिक अन्न सुरक्षा दिन (WHO व FAO) – “From burden to solutions – safe food everywhere.”
- 8 जून: जागतिक महासागर दिन (UN) व जागतिक मेंदू अर्बुद दिन (World Brain Tumor Day).
- 12 जून: बालकामगार विरोधी जागतिक दिन (ILO).
- 14 जून: जागतिक रक्तदाता दिन (WHO) – ABO रक्तगट शोधणाऱ्या कार्ल लँडस्टायनर यांचा जन्मदिन.
- 15 जून: जागतिक पवन दिन व जागतिक ज्येष्ठ नागरिक अत्याचार जागरूकता दिन (UN).